kì mục

kì mục

Các kì mục ngồi thảo luận dưới bóng cây đa cổ thụ.

Định nghĩa
  1. Danh từ (cổ):
    • Người có chức sắc, có uy tín trong làng xã thời phong kiến: "kì mục" chỉ những người già cả, có địa vị, thường là các bô lão, hương chức, hoặc những người từng giữ chức vụ trong bộ máy cai trị làng xã. Họ là thành phần có ảnh hưởng lớn đến các quyết định hành chính và phong tục của làng.
    • Tầng lớp kỳ hào, mục sĩ: "kì mục" kết hợp từ "kì" (kỳ hào, người giàu có hoặc có thế lực) và "mục" (mục sĩ, người có chức sắc trong làng). Đây là nhóm người nắm giữ quyền lực địa phương trong xã hội nông thôn cũ.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ:
    • Trong làng, các kì mục thường họp bàn việc công. (Những người có chức sắc trong làng thường tụ họp để thảo luận các công việc chung.)
    • Ông ấy là một kì mục có tiếng, được dân làng kính nể. (Ông ấy là một người có uy tín trong làng, được mọi người tôn trọng.)
Các cách sử dụng nâng cao

  • "kì mục hương thôn": chỉ chung các chức sắc và người có uy tín trong làng xã.

    • Chế độ kì mục hương thôn thường duy trì trật tự phong kiến ở nông thôn. (Hệ thống các chức sắc làng xã thường giữ gìn trật tự thời phong kiến ở vùng nông thôn.)

  • "kì mục lão thành": những người già cả, từng trải, có kinh nghiệm trong làng.

    • Các kì mục lão thành được mời làm cố vấn cho việc xây đình. (Những người cao tuổi có uy tín được mời làm cố vấn cho việc xây dựng đình làng.)
Biến thể và từ gần giống

  • Kỳ hào (danh từ cổ): người giàu có, có thế lực trong làng — thường được dùng song song với "kì mục".

    • Kỳ hào trong làng thường chi phối các hoạt động kinh tế. (Người giàu có trong làng thường kiểm soát các hoạt động kinh tế.)

  • Mục sĩ (danh từ cổ): người có chức sắc trong làng, thường là những người từng đỗ đạt hoặc giữ chức vụ.

    • Mục sĩ là tầng lớp trung gian giữa chính quyền và dân làng. (Người có chức sắc là tầng lớp trung gian giữa chính quyền và dân làng.)
Từ đồng nghĩa
  • Chức sắc: người có chức vụ và địa vị trong làng xã thời xưa.
  • Bô lão: người già cả, có uy tín trong cộng đồng làng.
  • Hương chức: người giữ chức vụ trong bộ máy hành chính làng xã.
Thành ngữ liên quan
  • Kì mục hào trưởng: chỉ chung tầng lớp thống trị ở nông thôn thời phong kiến.
    • Kì mục hào trưởng thường lợi dụng quyền lực để áp bức dân nghèo. (Tầng lớp thống trị ở làng xã thường lạm dụng quyền lực để đàn áp người nghèo.)